Kolon / Duvar Aplikasyonu

KOLON APLİKASYON PLANI

Tanımı

Betonarme sistemin düşey taşıyıcıları olan ve deprem yüklerinin büyük bir kısmını karşılayan kolonların; inşaattaki yerlerine hatasız olarak uygulanabilmeleri, kolonların donatımlarının doğru, eksiksiz bir şekilde uygulanabilmeleri için çizilen statik proje paftasıdır.

Önemi

Betonarme inşaatta taşıyıcı sistem elemanlarının hem deprem yüklerini karşılamaları hem de kendilerine gelen diğer yükleri bir alt elemanlara zorlanmadan ve yön değiştirmeden iletebilmeleri bu konuda hayati önem taşımaktadır. Yüklerin zemine kadar iletilmeleri ve zemine sağlıklı olarak taştırılması da oldukça önemlidir.

Kendilerine gelen yükleri taşıyabilmeleri için; kolonların ölçüleri, yönleri donatımları, gibi hususlar inşaat mühendisleri tarafından statik ve betonarme hesapları yapılarak tespit edilmektedir. Ancak kolonların yönlendirilmeleri nasıl olursa olsun; kolon aplikasyon planı çizilirken kolonların akslarının birbirlerini karşılamaları gerekir. Yani x-x ve y-y doğrultularındaki her bir aksta bulunan kolonların birer kenarları aynı hizaya getirilerek çizilir. Aksi takdirde düşey taşıyıcı sistem elemanları olan kolonlar kendilerinden beklenen görevleri sağlıklı olarak yerlerine getiremez.

Kolon Aplikasyon Planı Çizimi

Kolon Aplikasyon Planı Çizimi Yönetmelik Ve Mevzuatı

Yönetmelik ve mevzuatla ilgili maddelere başlamadan önce şu hususu belirtmenin çok yararlı olacağını düşünüyoruz. İnşaatı yapılacak olan bir projenin çizimi yapılmadan önce yönetmelik ve mevzuatla ilgili tüm kaynaklar incelenmelidir. Burada genel standartlar üzerinde durulacaktır. Sadece buradaki notlar yeterli görülmemelidir. İnşaat mühendisinin yaptığı statik ve betonarme hesapları sonucunda bulduğu ölçülere ve değerlere kesinlikle uyulmalıdır. Çünkü yapı teknik ressamı statik ve betonarme hesabı yapmaya yetkili olmayacaktır. Bu nedenle, inşaat mühendisine danışarak uygulamaları yürütecektir. Ancak yapı teknik ressamının bu konuda rahatlıkla çizim yapabilmesi, aranan ve tercih edilen bir eleman olabilmesi için yönetmelikleri iyi bilmesi gerekmektedir.

1- Kolonlar en alt kattan başlayıp, yukarıya doğru birbirleri üzerine gelecek şekilde yerleştirileceklerdir.
2- Kolonların en küçük boyutları 250 mm den ve kat yüksekliğinin 1/20 sinden küçük olamaz. En kesit alanı 75000 mm² den küçük olamaz.
3- Her bir kolonda uzun kenarın kısa kenara oranı 3den büyük olmayacaktır.
4- Daire kesitli kolonlarda çap en az 300 mm olacaktır.
5- Hiçbir kolonda Ø8 mm den daha küçük çaplı etriye kullanılmaz. Deprem bölgelerinde Ø10 mm daha yararlı olabilir.
6- Dış hava ile temas eden kolonlarda pas payı 3 cm, iç kolonlarda 1,5 cm alınacaktır.
7- Kolon esas donatısı minimum 4Ø14 den daha az kullanılamaz. Deprem bölgelerinde boyuna donatı brüt alanı kesitin % 1inden az, % 4ünden fazla
olmayacaktır. En az donatı, dikdörtgen kesitli kolonlarda 4Ø16 veya 6Ø14, dairesel kolonlarda ise 6Ø14 olacaktır. Bindirmeli ek yapılan kesitlerde boyuna donatı oranı % 6yı geçmeyecektir.
8- Kolonlar katlar arasında birbirleri ile kenetlenirken bırakılan filizler kancasız bağlanacaktır.
9- Kolonlar katlar arasında birbirleri ile kenetlenirken bırakılan filiz demirlerinin boyları en az 50xØ olmalıdır.

Kolonun Sargılanması

* Mesnetlenmiş iki boyuna donatı arasındaki uzaklık çok önemlidir. Bu uzaklık 20 cm yi geçtiğinde sargı etkisi kaybolur.
* Boyuna donatının mesnetlenmesi, ancak etriyenin boyuna donatı çevresinde 90º dönmesi veya çirozlarla sağlanabilir.
* Etriyenin sargı olarak etkili olabilmesi için, etriyenin 135º lik kancalarla göbeğe kenetlenmesi gerekmektedir.

Kolonun Sargı Bölgesindeki Etriye Miktarı

* Her kolonun alt ve üst uçlarında betonun sıkıca çemberlenmesini sağlamak için ve böylece normal kayma ve eğilme gerilmeleri altında gevrek bir şekilde aniden kırılmasını önlemek amacıyla kolon sarılma bölgeleri bulunacaktır.
* Bu bölgelerin biri döşeme üst kotundan diğeri kolona bağlanan en derin kirişin alt yüzünden itibaren başlayıp kolonun ortasına doğru ilerletilecektir.
* Bu bölgelerin her birinin uzunluğu; kolonun uzun kenarından veya kolon serbest yüksekliğinin altıda birinden (1/6) ya da 50 cm den az olamaz. Dairesel kesitli kolonlarda kolon çapından az olamaz. Bu donatılar temelin içinde de en az kolonun dar kenarının iki katı kadar bir yükseklik boyunca devam ettirilecektir.
* Kolon boyunca (sargı bölgesi) Etriye ve çiroz aralığı en küçük en kesit boyutunun 1/3ünden ve 100 mm den daha fazla, 50 mm den daha az olmayacaktır. Etriye kollarının ve/veya çirozların arasındaki yatay uzaklık Etriye çapının 25 katından fazla olmayacaktır. Sürekli dairesel spirallerin adımı göbek çapının 1/5 inden ve 80 mm den fazla olmayacaktır.
* Kolon sargı bölgesindeki etriyelerin aralıkları; 5 cm ile 10 cm arasında uygulanır.

Kolon Orta Bölgesi

* Kolonun alt kısmı ile üst kısmında uygulanan sargı bölgeleri arasında kalan bölümü kolon orta bölgesidir.
* Kolon orta bölgesinde Ø8 den küçük çaplı enine donatı kullanılmayacaktır.
* Kolon orta bölgesindeki etriye, çiroz veya spiral aralığı, kolonun en küçük en kesit boyutunun yarısından ve 200 mm den daha fazla olmayacaktır. Etriye kollarının ve/veya çirozların arasındaki yatay uzaklık etriye çapının 25 katından fazla olmayacaktır.

Kolon Kiriş Birleşim Bölgesi

* Kolon ile kirişin birbirine bağlandığı bölgedir.
* Kolon-kiriş birleşim bölgesindeki etriye; kolon orta bölgesindeki birim boya rastlayan etriye miktarından az olamaz.
* Bu bölgedeki etriye aralığı 15 cm yi geçmemeli ve bu bölgeye en az üç (3) tane etriye konmalıdır.

Perde Duvarı Boyut Ve Donatıları İle İlgili Hükümler

* Perdenin her iki ucunda birer kolon oluşturulmalıdır.
* Kolon gibi düzenlenen bölgedeki boyuna donatı en az 6Ø14 olmalıdır.
* Kolon gibi düzenlenen bölgedeki sargı donatısı aralığı 20 cm.yi geçmemelidir.
* Perde duvarda yatay donatı olarak en az Ø10 mm lik demir kullanılmalıdır.
* Ancak beş (5) kata kadar olan binalarda her bir yöndeki perde oranı 0,02 den fazla olduğu durumlarda hasır çelik (soğukta işlem görmüş) duvar donatısı olarak kullanılabilir.
* Perde düşey donatısında yapılacak ekler şaşırtılarak yapılmalıdır.
* Perde düşey donatısı birer atlanarak çirozlarla bağlanmalıdır.
* Perde duvarlarda m² de dört (4) adet özel deprem çirozu kullanılmalıdır.

Kolon Aplikasyon Planı Çizim Kuralları

* Ait oldukları katın kalıp planındaki akslar 1/50 ölçeğinde çizilir.
* Kolonlar bu akslar üzerine 1/20 ölçeğinde çizilir.(daha iyi görünebilmeleri için).
* Aksların çiziminde ayrı, kolonların çiziminde ayrı ölçek kullanıldığı paftanın uygun bir yerinde belirtilir.
* Kolonların yatay ve düşey akslara göre durumları, donatıları ve her kolon üzerine ayrı ayrı yazılır.
* Paftanın uygun bir yerinde aplikasyon planının ait olduğu kat kolonlarının demirleri, ölçüleri farklı her kolon için ayrı ayrı çizilir. Boyları, başladığı ve bittiği katlara ait kotları yazılır.
* Kolon demirlerinin, bir üstteki katın kolonu içinde devam eden filiz boyu; boylamasına demir çapının 50 katı alınır(bağlantıyı sağlamak için).
* Kolonlara ait tip etriyeler, paftanın uygun bir yerinde, çizilir. Çapları, aralıkları, kısmi ölçüleri ve tam boy ölçüleri yazılır.
* Kolon boyutlarının kattan kata değişimi çok büyük olduğu takdirde, değişme yerlerine ait detay resimleri konstrüksiyonuna uygun şekilde çizilir.
* Diğer bir çizim yöntemi de; kolon aksları ile yatay kesitlerinin 1/50 ölçeğinde çizilmesi ve kolonlara numaralar verilerek detaylarının 1/20 ölçeğinde başka paftalarda çizilmesi şeklidir.
* Fretli kolonlar, betonarme kazıklar ve betonarme palplanşlar aynı kurallar ile çizilir.

Kolon Aplikasyon Planı Çiziminde İş Sırası

* Çizim kağıdınızı paralel cetvel ve gönye yardımıyla masaya bağlayınız.
* 1/50 Ölçekli olarak kolon akslarını çiziniz.
* Kat planındaki yerine, yönüne ve betonarme hesaplarındaki ölçülerine uygun olarak, 1/20 ölçekte tüm kolonları yerlerine çiziniz).
* Yönetmelikte belirtilen pas paylarını dikkate alarak etriyelerini çiziniz.
* Statik ve betonarme hesaplarına uygun olarak belirtilen boylamasına donatıları etriye içine çiziniz.
* Etriyelerin kanca yerlerini gösteriniz.
* Tüm kolonların dar ve uzun kenarlarına paralel olarak 2şer adet ölçü çizgisi çiziniz.
* Kolona yakın olan ölçü çizgisinde; aks ile kolonun kenarları arasındaki mesafeleri, 2. çizgilerde toplam boyları veriniz.
* Kolonlara numara veriniz ( S1; S2; S3; Sn ).
* Kolonların yanlarına; boylamasına demir ve etriye demirlerinin sayı, çap ve aralıklarını yazınız.
* Dış ölçülendirme için her cepheye 2şer adet ölçü çizgisi çiziniz.
* Dış ölçülendirmeyi yapınız.
1. Ölçü çizgisine kolonların aksları arasındaki mesafeleri ve dış kolonlarda aksın dışında kalan ölçüleri yazınız.
2. Ölçü çizgisine toplam mesafeyi yazınız.
* Paftanın uygun bir yerine her ayrı tip kolona ait birer etriyenin açınımını çiziniz.Parça ölçülerin ve toplam boylarını yanlarına yazınız.
* Paftanın uygun bir yerine kolonun boyuna kesitini çiziniz. Boyuna donatıya bir örnek gösteriniz.
* Kuzey okunu çiziniz.
* Paftanın adını, kullandığınız ölçekleri yazınız.
* Paftanın son kontrolünü yapınız.

(megep meb gov tr)

G.İ.S. HARİTA MÜHENDİSLİĞİ PROJE ELEKTRONİK ve HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ İNŞAAT TİCARET LTD. ŞTİ.’nin Diğer İnşaat Hizmetlerini Alttaki Linklerden Görebilirsiniz …